Nếu bánh chưng, thịt mỡ là món ăn để no, thì Mứt Tết là món ăn để thưởng thức, để mở đầu câu chuyện. Hình ảnh khay mứt (Hộp mứt) với đủ màu sắc xanh, đỏ, vàng, trắng được bày trang trọng giữa bàn khách chính là tín hiệu rõ ràng nhất báo hiệu: Tết đã về! Không chỉ đơn thuần là món kẹo ngọt ngào, mỗi loại mứt trong khay ngũ vị đều mang một thông điệp riêng, gửi gắm ước vọng của gia chủ về một năm mới an khang, thịnh vượng.

Hãy cùng Soul Ben Thanh & Bar khám phá Ý nghĩa đặc trưng của các loại mứt Tết cổ truyền.

1. Văn hóa "Ăn mứt - Thưởng trà": Nét đẹp thanh tao ngày Tết

Trong tâm thức người Việt, khay mứt Tết không đơn thuần là món ăn chơi, mà là biểu tượng của sự tiếp đãi và mở đầu những câu chuyện đầu năm. Người xưa có câu "Khách đến nhà không trà thì bánh", ngày Tết lại càng không thể thiếu chén trà xanh nóng hổi đi kèm đĩa mứt ngọt ngào. Vị chát nhẹ, ấm nóng của trà khi kết hợp với vị ngọt sắc của đường trong mứt tạo nên sự cân bằng hoàn hảo về vị giác, hay nói rộng ra là sự hòa hợp Âm - Dương. Hơn thế nữa, hình dáng chiếc khay mứt thường là hình tròn, lục giác hoặc bát giác, tượng trưng cho sự viên mãn, trọn vẹn, là lời chúc ngầm về một năm mới "đầu xuôi đuôi lọt" mà gia chủ gửi đến những vị khách quý của mình.

Khay mứt ngày Tết truyền thống của Việt Nam (Ảnh: Sưu tầm)

2. Giải mã ý nghĩa 5 loại mứt "kinh điển" trên bàn trà Việt

2.1 Mứt Dừa – Mong cầu sự sum vầy, gắn kết 

Mứt dừa là loại mứt "quốc dân" xuất hiện ở hầu hết mọi gia đình từ Bắc chí Nam. Những sợi dừa trắng muốt hoặc ngũ sắc được bào mỏng, sên đường dẻo dai, quấn quýt lấy nhau tượng trưng cho sự gắn bó keo sơn. Thưởng thức mứt dừa là gửi gắm mong ước gia đình luôn quây quần, đoàn tụ, tình cảm anh em họ hàng lúc nào cũng khăng khít, bền chặt như những sợi dừa.

Mứt dừa ngũ sắc (Ảnh: Sưu tầm)

2.2 Mứt Gừng – Vị cay nồng làm ấm cuộc sống 

Trong cái lạnh se sắt của những ngày đầu xuân miền Bắc, lát mứt gừng vàng ươm, phủ lớp phấn đường trắng mịn là món quà quý giá. Vị cay nồng đặc trưng của gừng không chỉ giúp làm ấm cơ thể, tốt cho tiêu hóa mà về mặt phong thủy, nó còn tượng trưng cho ước vọng về một cuộc sống ấm êm, hạnh phúc, xua tan những vận hạn xui xẻo, lạnh lẽo của năm cũ để đón chào hơi ấm may mắn của năm mới.

Mứt gừng nhâm nhi cũng tách trà thơm (Ảnh: Sưu tầm)

2.3 Mứt Hạt Sen – Cầu chúc con cháu đầy đàn 

Được ví là món mứt "quý tộc" bởi vẻ ngoài tròn trịa, thanh tao và hương vị bùi bùi sang trọng, mứt hạt sen thường được dùng để dâng lên bàn thờ gia tiên. Trong tiếng Hán, hạt sen là "liên tử", đồng âm với việc sinh con đẻ cái liên tục. Vì vậy, mời nhau viên mứt sen ngọt ngào chính là lời chúc phúc cho gia chủ năm mới sớm sinh quý tử, con cháu đầy đàn, gia đạo hưng thịnh.

Mứt hạt sen (Ảnh: Sưu tầm)

2.4 Mứt Quất (Tắc) – Thu hút tài lộc, thịnh vượng 

Với màu vàng cam rực rỡ tựa như ánh mặt trời, mứt quất (tắc) là hiện thân của nguồn năng lượng dồi dào và sự thịnh vượng. Cây quất trĩu quả tượng trưng cho mùa màng bội thu, nên ăn mứt quất là để cầu mong may mắn về đường tài lộc, công danh rạng rỡ. Vị chua dịu nhẹ của quất còn giúp kích thích vị giác, giải ngấy rất tốt trong những ngày Tết nhiều đạm.

Mứt quất chua chua ngọt ngọt (Ảnh: Sưu tầm)

2.5 Mứt Bí và Mứt Lạc – Sức khỏe và Trường thọ

 Thanh mứt bí trắng ngần, bên ngoài giòn sần sật, bên trong mềm mọng tượng trưng cho sự phát triển và sức khỏe dồi dào. Trong khi đó, mứt lạc (đậu phộng) – hay còn được gọi là "hạt trường sinh" – lại mang ý nghĩa cầu chúc sự trường thọ, sức sống mãnh liệt và bền bỉ. Sự hiện diện của hai loại mứt này trên khay ngũ vị làm trọn vẹn thêm ý nghĩa về một năm mới bình an, khỏe mạnh.

Mứt bí - trắng ngần (Ảnh: Sưu tầm)

3. Xu hướng Mứt Tết hiện đại: Từ "Ăn ngon" đến "Ăn sạch"

Khi chất lượng cuộc sống ngày càng nâng cao, thói quen tiêu dùng mứt Tết cũng dần dịch chuyển. Bên cạnh những loại mứt ngào đường truyền thống, người tiêu dùng hiện đại – đặc biệt là giới trẻ và các gia đình thành thị – đang ưu ái hơn cho các dòng sản phẩm "Healthy". Các loại trái cây sấy dẻo ít đường (như xoài, mơ, hồng treo gió...) hay các loại hạt dinh dưỡng (hạnh nhân, macca, hạt điều) sấy mộc đang dần chiếm lĩnh vị trí trên bàn trà. Xu hướng này không chỉ đáp ứng nhu cầu ăn ngon mà còn đảm bảo tiêu chí "ăn sạch", tốt cho sức khỏe và vóc dáng, thể hiện một lối sống hiện đại, văn minh nhưng vẫn giữ gìn nét đẹp văn hóa đãi khách ngày Xuân.

Mứt Tết hiện đại - Các loại hạt dinh dưỡng (Ảnh: sưu tầm)

Lời Kết

Một khay Mứt Tết đầy đặn không chỉ thể hiện sự hiếu khách, hào phóng của chủ nhà mà còn là "lá bùa" may mắn thu nhỏ trên bàn trà. Tết này, hãy tự tay chọn những loại mứt ngon nhất, ý nghĩa nhất để chiêu đãi người thân và đón chào một năm 2026 ngọt ngào, viên mãn.

Và để trải nghiệm hương vị tinh tế ấy giữa lòng thành phố, Soul Ben Thanh & Bar là điểm đến lý tưởng dành cho bạn — nơi mang đến không gian ẩm thực sang trọng, ấm cúng và tràn đầy cảm hứng.